Gedenken, geloven, getuigen

the ruins of St. Paul’s (Macao)

Hoewel ik de website begon als een positieve bijdrage voor de kerken in Nederland, volgens de beginselen van de Gospel Coalition, is de nadruk later toegespitst op de ‘modernisering’ van kerken, zoals de GKv (de vrijgemaakte kerk, onze ‘moederkerk’), waar ik me geroepen voelde de noodklok te luiden.

Het is mijn overtuiging dat de levende kerk van Jezus Christus noch traditionalistisch (conservatief) noch progressief (vrijzinnig) kan zijn. In beide gevallen zal de uiteindelijke autoriteit niet bij Gods Woord maar bij de voorkeursopvatting van de meerderheid der leden of leiders komen te liggen.

Toen Nederland zich net uit de verzuiling trachtte te breken vond “de vrijgemaakte kerk” haar kracht nog in het isolement. In de kerkcultuur werd dat bewaakt met een nogal sectarische opvatting omtrent “de valse kerk” (NGB, artikel 29), waarbij de leer van de vrijgemaakten congruent zou zijn met de openbaring van God. We zien nu in dat dat niet kan; hoewel God zich geopenbaard heeft in zijn Woord blijven we toch ook turen door een beneveld glas. 

In de maatschappij heeft zich een duidelijke verschuiving plaatsgevonden, van het etnocentrisme der verzuiling naar het relativisme van de secularisatie. De verschuiving van het (nogal autoritaire) traditionalisme naar het moderne liberalisme is dus helemaal niet uniek voor een kerkverband als het GKv; de kerk heeft -als een kameleon- de kleur van haar omgeving aangenomen.

In het postmodernisme bestaat het gevaar dat er van de herkenning van Gods zelf-openbaring maar weinig over blijft. In de erkenning dat de menselijke schrijvers in hun schrijven ook hun eigen stempel hebben gedrukt kan gemakkelijk tekort gedaan worden aan het vertrouwen dat God bij machte was zijn wil voor de kerk van alle tijden en plaatsen effectief te communiceren. Als we zien hoe zijn Zoon omging met het Oude Testament (“Er staat geschreven!”), dan blijkt dat ook hij het Woord als gezaghebbend benaderde.

In de recente ontwikkelingen zijn uiteraard goede, maar ook slechte zaken te noemen. Zo wordt er vandaag ook geluisterd naar kerkelijke leden en leiders die kritische vragen durven te stellen. Dit heeft een stuk verruiming maar ook meer oprechtheid gegeven. Een oudere vriend in ‘de kerk’ vond het maar bedenkelijk dat er maar zo weinig mensen een tweede dienst bezoeken; dat vond ik ook. Maar ik was het totaal niet eens met zijn ‘oplossing’: de dominee moest maar eens op de preekstoel slaan en eisen dat de mensen in de middag weer zouden komen! Zo zou dat in een traditionele kerk wel kunnen gebeuren, maar het is niet kerkopbouwend. De ware kerk wordt namelijk gevormd door mensen die uit grote dankbaarheid alles voor Christus en zijn dienst over hebben (als vrijwillige slaven van Christus), niet door mensen die dienaren der mensen zijn (man-pleasers).

Ook is er nu aandacht voor anderen (buiten ‘de kerk’) die zich kerk of christen noemen. Dat kan helpen om het Woord vanuit meerdere perspectieven (evangelisch, pentecostaal) te lezen, maar het kan ook betekenen dat de deur opengezet wordt voor allerlei dwalingen. In de moderne tijd heersen de goden van individuele Vrijheid, de Gelijkheid van kansen (van staatsburgers, tenminste), en de Tolerantie. Daardoor komt er van kerkelijke tucht en het waken over de apostolische leer al gauw maar weinig terecht. (Elders heb ik daar voorbeelden van genoemd).

Ook binnen Gods Kerk vinden we traditionelen en progressieven- en dat is goed. Maar als ‘kerkleden’ die met een buiten-Bijbelse agenda komen met alle macht proberen ruimte te vinden of te maken om Gods openbaring op een meer acceptabele manier te lezen, en als die leden dat vrijuit mogen verkondigen, dan moet het wel mis gaan. En dat gebeurt dan ook. Dat is al een poos gaande natuurlijk, en het vroegere Gereformeerde Gezinsblad heeft daar flink in mee geholpen. 

De nieuwe hermeneutiek (die niet veel meer ziet van de onfeilbaarheid der Schrift, omdat ze in de apostolische geschriften de door zijn (primitieve) cultuur beinvoede schrijver ziet en daardoor niet echt de Heilige Geest) moet getolereeerd worden. Als ouderling mocht ik over deze zaak en de gevolgen niet kritisch spreken of scrijven, omdat de meerderheid dat niet zo zag (en het dus maar tot onrust en scheuring zou kunnen leiden). Kijk, dat kon niet getolereerd worden!

De Gospel Coalition houdt vast aan het gezag van de Bijbel. Ik hoopte en bad dat er zo ook in Nederland nog een betrouwbare getuige mocht blijven. Vier of vijf jaar geleden zag ik op het Internet dat nog niet zo lang geleden de Vuurbaak TGC publicaties wilde uitgeven. Ik zag ook dat er een GKv predikant was die zich op de Gospel Coalition site gemeld had met zijn kerk. Toen ik hem hierover mailde, leek hij nog wel enthousiast over een Nederlandse afdeling van TGC, maar er moest wel iets gesleuteld worden in ‘de beginselen’, want vrouwen moesten wel ouderling kunnen worden, en mensen die als homofiel leefden moesten wel als Christgelovigen aanvaard worden.

Jaren geleden hebben wij afscheid moeten nemen van de Canadese gereformeerde kerken. Toen ik daar waarschuwde over het traditionalisme werd ik als ketter veroordeeld: ik was te ruimdenkend, te progressief. Nu kwam de tijd dat we in Nederland afscheid moest nemen van de Gereformeerde kerken; ze vonden ons niet ruimdenkend en progressief genoeg.

Er is nu ook een Gospel Coalition in Nederland. Ik ben daar blij mee en dankbaar voor, en ik bid dat nog velen mogen bekeren uit traditionalisme en vrijzinnigheid om zich te buigen onder het Woord van God.

Omdat we vorig jaar weer naar Canada geremigeerd zijn en omdat er nu een Gospel Coalition Nederland bestaat denk ik dat de tijd gekomen is om deze website te stoppen.

buigen onder het Woord, als Bonifatius!?