Het Verbond met Noach 1


De Boog:             Gods Verbond met Noach


Een Bijbels Patroon

Toen ik in China een Bijbelstudie schreef over het boek Genesis typeerde ik dit boek als “The Book of Beginnings”. Door het hele boek loopt een patroon dat we zo kunnen samenvatten:

  1.    God maakt iets nieuws, iets moois.
  2.    De mens, onder invloed en in navolging van de vijand maakt Gods mooie werk stuk.
  3.    God komt met zijn straf, zijn oordeel.
  4.    God maakt (met een deel van de mensen) een nieuw begin.

We zien dat patroon bijvoorbeeld in de volgende verhalen:

  1.    Schepping > Zondeval > Vloek en Moederbelofte
  2.    Offeren in dankbaarheid > Offeren omdat het moet > Moord van Abel > Kaïns straf en zegen in Henoch
  3.    De Mensheid Groeit > De Lamech houding > Geweld en Seksueel Misbruik > De vernietigende Vloed en het Noach-Verbond: een nieuwe Schepping

Het Noach-verbond: korte typering

God heeft “de eerste schepping”, die gevormd was in/door water ook weer verwoest door water.  De “tweede schepping” was zowel een nieuw begin alsook een voortzetting van wat er al was.[1]

(Dit blijkt ook een bijbels patroon te zijn; het nieuwe verbond is ook een voortzetting van het oude verbond, maar toch ook duidelijk iets heel nieuws.)

God maakte een nieuw begin met de aarde en haar bewoners. De aardbewoners, wie zijn dat?

1       In hoofdstuk 6 zien we dat God een verbond sluit met Noach (en zijn gezin). Het zal duidelijk zijn dat dit verbond doorwerkt in heel zijn nageslacht, en dat omvat dus de hele mensheid na de Grote Vloed.

2       In hoofdstuk 9 staat dat God zijn verbond sluit met alle schepselen. Alle dieren zijn hierbij betrokken, want ook van alle diersoorten wordt slechts een deel behouden in de ark.

3       Het gaat om de hele aarde. Het aardoppervlak wordt geteisterd door de Grote Vloed en komt, als hernieuwd weer tevoorschijn vanonder de verwoestende waterkolken. In Johannes 3:15 stelt Jezus het zelf nog ruimer: God hield zoveel van de hele kosmos, dat Hij zijn eigen Zoon opofferde om zo de schepping als zijn Koninkrijk te bewaren en te herstellen en om verlossing te bewerken voor iedereen die zijn Zoon wil volgen.

Het gaat hier, volgens mij, duidelijk niet over drie verschillende verbonden. Er is sprake van één verbond waarbij verschillende deelnemers ook verschillende rollen, plichten of beloften krijgen. Noach wordt een soort Adam van de nieuwe schepping, maar het duurt niet lang voordat (de vijand) door hem weer zijn verwoestende werk begint.

In een verbondssluiting belooft God zijn schepping te blijven onderhouden, d.w.z. Hij zal ervoor zorgen dat de Vijand het nooit (helemaal) kan vernietigen. God blijft trouw.

De antithese, beloofd in de zgn. Moederbelofte, blijft in stand en uiteindelijk zal God zijn schepping (lees “zijn Koninkrijk”) weer in volle eer herstellen.[2]

Als teken van Gods trouw geeft Hij “de boog”. Deze boog omhelst alle mensen (en de hele aarde).

De regenboog is zichtbaar als zon en regen samenkomen. God geeft zijn zonlicht aan alle schepselen, en Hij laat het regenen over bozen en goeden.[3] Hierin wordt dus geaccentueerd dat God een relatie blijft houden met zijn schepping, zijn schepselen, en dus ook met alle mensen.

Ik typeer het Noach-verbond als Gods verbond van Schepping en Onderhouding.

Ik denk dat God hierin laat zien dat Hij vasthoudt aan zijn rechtmatige positie als Degene die alles (goed!) gemaakt heeft en niet toestaat dat de Vijand dit gaat vernietigen. God blijft zijn rechten doen gelden in zijn schepping. Hij toont zijn trouw in zijn trouwe zorg voor alle schepselen.[4]

De rollen van scheppen en onderhouden passen bij Gods Vader-positie.

In het Bijbels denken is de vader de verwekker van zijn kinderen. Bij de mensenkinderen is dat verder duidelijk in het feit dat zij geschapen zijn naar zijn beeld; ze lijken op Hem.

Wat doet de kerk, wat doen wij in de huidige tijd met het Noach-verbond? Over het algemeen heel weinig. Gereformeerde kerken die (tot voor kort) heel graag en veel over het verbond spraken dachten daarbij bijna exclusief over het Abraham-Israël verbond met de insteek dat “de kerk” het nieuwe Israël is. Daarbij leek het Noach-verbond niet te passen of ter zake te doen.


verder lezen: Het Verbond met Noach 2

terug naar: Geloofsbegrip


[1] 5Ze gaan er dan willens en wetens aan voorbij dat er in het begin al eens een hemel is geweest en een aarde die door Gods woord gevormd was uit water en door middel van water, 6en dat de toenmalige wereld vergaan is toen ze door het water werd overspoeld. 7Maar de tegenwoordige hemel en aarde worden door datzelfde woord bewaard om op de dag van het oordeel, waarop de goddelozen ten onder zullen gaan, te worden prijsgegeven aan het vuur. (2 Petrus 3)

[2] 15Toen blies de zevende ​engel​ op zijn bazuin. In de hemel klonken luide stemmen, die zeiden: ‘Nu begint de heerschappij van onze ​Heer​ over de wereld, en die van zijn ​messias. – Hij zal heersen tot in eeuwigheid.’ 16De vierentwintig oudsten op hun tronen bij God wierpen zich neer en aanbaden God17met de woorden: ‘Wij danken u, ​Heer, onze God, Almachtige, die is en die was, want in uw grote macht neemt u nu het koningschap op u. (Openbaring 11)

[3] 43Jullie hebben gehoord dat gezegd werd: “Je moet je naaste ​liefhebben​ en je vijand haten.” 44En ik zeg jullie: heb je vijanden lief en ​bid​ voor wie jullie vervolgen, 45alleen dan zijn jullie werkelijk ​kinderen​ van je Vader in de hemel. Hij laat zijn zon immers opgaan over goede en slechte mensen en laat het regenen over rechtvaardigen en onrechtvaardigen. (Mattheus 5)

[4] 27En allen zien ernaar uit dat u voedsel geeft, op de juiste tijd. 28Geeft u het, dan doen zij zich te goed, opent zich uw hand, dan worden zij verzadigd. 29Verberg uw gelaat en zij bezwijken van angst, ontneem hun de adem en het is met hen gedaan, dan keren zij terug tot het stof dat zij waren. 30Zend uw adem en zij worden geschapen, zo geeft u de aarde een nieuw gelaat. (Psalm 105)