Gods verbond met Noach 2

Noach in het Oude Testament (achtergrond)


Als we geen aandacht geven
aan de verdere ontwikkeling en vervulling met betrekking tot het Noach-verbond,
dan geven we de indruk dat er losse draadjes zijn blijven hangen in het patroon
van de Verbondsgeschiedenis. Dat kan niet.

Ook al werd dit vaak niet
gedaan met de gedachte aan het Noach-verbond, toch hebben de kerken meestal wel
ingezien dat het Abraham-Israël verbond niet op zichzelf staat, maar dat het
steeds Gods bedoeling was om door dit volk en dit verbond uiteindelijk zijn
Koninkrijk te herstellen onder de gehele mensheid. Alle ellende was in de
wereld gekomen door de ongehoorzaamheid en revolutie van de mensheid,
uiteindelijk zullen de “Gods kinderen” (d.wz. zij, die net als de Zoon van God
Hem volmaakt zullen gehoorzamen en dienen) geopenbaard worden, en dan kan de
hele schepping weer opgelucht ademhalen omdat Gods Koninkrijk volledig hersteld
zal zijn. Ik schets hier de grote lijn van zondeval (Genesis 3) via het
apostolische[1]
naar het einde (Openbaring 11: 15 en 21-22).

Door het nageslacht van
Abraham zouden alle volken gezegend worden.

Wie is die zoon van Abraham? Mattheus
1 geeft de oplossing.

Israël moest zijn als een licht
op de berg voor alle volken. De psalmen en profeten zeggen steeds weer dat alle
volken en de hele schepping God (weer) moeten dienen.

Israël wordt steeds weer
scherp aangesproken vanwege haar ontrouw en nalatigheid met betrekking tot haar
roeping.

En dan, als het even lijkt
dat Gods beloften in de bouw van zijn koninkrijk tot een geweldig climax komen,
belooft God dat door het nageslacht van David God zijn huis zal bouwen en
Davids koningschap zal bevestigen.

Wie is die zoon van David?
Mattheus 1 geeft de oplossing.


Noach in het Nieuwe Verbond: De hele schepping

Als we
geen aandacht geven aan de verdere ontwikkeling en vervulling met betrekking
tot het Noach-verbond, dan geven we de indruk dat er losse draadjes zijn
blijven hangen in het patroon van de Verbondsgeschiedenis. Ook al ligt de
uiteindelijke vervulling nog in de toekomst, we moeten steeds kijken naar het
Nieuwe Testament om te ontdekken waar en hoe de schijnbaar losse eindjes weer
verbonden worden in de Verbondsgeschiedenis.

Jezus zelf legde het verband
tussen het oordeel van de Grote Vloed en het Laatste Oordeel, bij zijn
terugkomst. De ramp zal (bijna) allen overvallen.

Petrus verwijst naar de Grote
Vloed, eerst[2] met
betrekking tot “het behoud van slechts weinigen” in de tijd van Gods oordeel,
en in zijn tweede brief (voetnoot 1) als hij lijkt te stellen dat het Noach-verbond
vervuld wordt bij het Laatste Oordeel. Dan zal er nog één keer een herschepping
zijn.

God had de wereld zo lief. Het gaat niet alleen of in de
eerste plaats om de mensen, ook al hebben wij wel vaak de neiging om dat zo te
zien. Op veel kerkgebouwen in China kunnen we deze tekst lezen: 神 爱 世 人. Dat zijn de eerste vier karakters van Johannes 3:16 (CUV).
Letterlijk staat er: God liefhebben wereld mensen; in andere woorden: God houdt
van de wereldburgers. Maar dat is wel een beperking op de Griekse tekst waar
het wel degelijk om de (hele) kosmos gaat.


C.S. Lewis heeft het wellicht
goed begrepen. In zijn eerste Narnia boek wordt het duidelijk dat

  1. De wereld onder een onrechtmatige regering ligt.
  2. De onrechtmatige regering betekent:
    onderdrukking van vrijheid, warmte, en blijdschap voor de hele wereld.
  3. De leeuw (van Juda) brengt een einde aan deze
    misstanden.


De hele mensheid

Toen een aantal Grieken Jezus wilden spreken, waren zijn
discipelen terughoudend. Maar Jezus was laaiend enthousiast![3]

Voor een lange tijd had God
zijn offensief geconcentreerd in Abraham en zijn nakomelingen; Israël. Maar het
was altijd de bedoeling dat Israël een bruggenhoofd moest vormen voor het
uiteindelijke doel: Herstel van Gods heerschappij en koningschap over heel de
aarde en de hele mensheid.

Abraham werd geroepen omdat
door en uit hem God de hele wereld wilde terugwinnen. Door “de Zoon van
Abraham” zou de hele mensheid gezegend worden.[4]
Toen Jezus zijn “grote opdracht” vervuld had kon de laatste fase van de
Verbondsgeschiedenis beginnen. Is dat wellicht ook niet wat wij lezen in
Openbaring 5?[5]

In kalksteen zien we “Karst verschijnselen”, zoals scheuren, gaten en grotten. Eerst zie je een beekje in het landschap, maar al snel lijkt het verdwenen; het water stroomt ondergronds door. Dus, voor lange tijd is het onzichtbaar aan de oppervlakte; om het te zien moet je de diepte in. Veel verder gutst het water echter opeens uit de rotsen als een heldere stroom. Ik zie dat bij het Noach-verbond. Lange tijd lijkt het verdwenen. Door het hele Oude Testament door zie je wel steeds tekenen dat het er is, maar a Pinksteren komt het pas met kracht weer tevoorschijn!


De boodschap op de Areopagus

22Paulus​
richtte zich tot de leden van de Areopagus en zei: ‘Atheners, ik heb gezien hoe
buitengewoon godsdienstig u in ieder opzicht bent. 23Want
toen ik in de stad rondliep en alles wat u vereert nauwlettend in ogenschouw
nam, ontdekte ik ook een ​altaar​ met het opschrift: “Aan de onbekende god”.
Wat u vereert zonder het te kennen, dat kom ik u verkondigen. 24De
God die de wereld heeft gemaakt en alles wat er leeft, hij die over hemel en
aarde heerst, woont niet in door mensenhanden gemaakte tempels. 25Hij
laat zich ook niet bedienen door mensenhanden alsof er nog iets is dat hij
nodig heeft, hij die zelf aan iedereen leven en adem en al het andere
schenkt. 26Uit één mens heeft hij de
hele mensheid gemaakt, die hij over de hele aarde heeft verspreid; voor elk
volk heeft hij een tijdperk vastgesteld en hij heeft de grenzen van hun
woongebied bepaald.27Het was Gods bedoeling dat ze
hem zouden zoeken en hem al tastend zouden kunnen vinden, aangezien hij van
niemand van ons ver weg is. 28Want
in hem leven wij, bewegen wij en zijn wij. Of, zoals ook enkele van uw eigen
dichters hebben gezegd: “Uit hem komen ook wij voort.” 29Maar
als wij dan uit God voortkomen, mogen we niet denken dat het goddelijke gelijk
is aan een beeld van goud of zilver of steen, het werk van een ambachtsman,
door mensen bedacht.30God slaat echter geen acht op
de tijd waarin men hem niet kende, maar roept nu overal de mensen op om een
nieuw leven te beginnen, 31want
hij heeft bepaald dat er een dag komt waarop hij een ​rechtvaardig​ oordeel
over de mensheid zal laten vellen door een man die hij voor dat doel heeft
aangewezen. Het bewijs dat het om deze man gaat, heeft hij geleverd door hem
uit de dood te doen opstaan.’ Handelingen 17


Paulus zijn rede in Athene is
van groot belang omdat God hier (eindelijk) weer ‘de hele mensheid’ aanspreekt.
“Nu” roept hij mensen overal op om met Hem een nieuw leven te beginnen. In deze
missionaire gebeurtenis grijpt Paulus dus weer terug op het Noach-Verbond: God
is Schepper, onderhouder en zelfs verlosser (‘gedoopt’ in de Grote Vloed, zie
voetnoot 5), en Onderhouder! En hij grijpt terug op de uiteindelijke bedoeling
van het Abraham-Israël verbond: dat door de Zoon van Abraham alle volken
gezegend zouden worden.

Mannen van Athene, jullie
kennen Hem niet, maar feitelijk is Hij jullie Vader. En dat schept
verplichtingen!

Hij heeft jullie het leven gegeven en voor jullie
gezorgd, dus je mag en kunt Hem niet zomaar negeren. Je moet hem zoeken en
danken en in hem (alleen) vertrouwen! Zijn genade-gaven scheppen
verplichtingen. Nu je weet dat Hij je Vader (Schepper en onderhouder) is, dan moet
je beseffen dat er altijd al een relatie(!) was met God. De vraag is nu: “Wat
doen jullie er mee?”

Picture:
REUTERS/John Kolesidis

Veel
Christenen kijken naar de laatste verzen van Mattheus als kernpassage voor de
laatste verbondsfase: de fase van de heroverwinning van de hele aarde voor de
rechtmatigs Koning.

Mijn missiologie
docent richtte zich op Lucas 4:16-21, waar Jezus het Evangelie verkondigde in
zijn thuisgemeente.  Voor mij stond
Handelingen 17 al vroeg centraal in mijn getuigen.

Wij
mogen, net als Paulus, aan alle mensen vertellen dat ze geen beesten zijn maar dat
ze (nog steeds!) lijken op hun Hemelse Vader omdat ze naar zijn beeld geschapen
zijn. God heeft ze leven gegeven en voor ze gezorgd, en daardoor is Hij niet abstract,
vreemd of irrelevant voor mensen. Omdat Hij ook hun Goede Vader is, is het hun
opdracht om Hem te zoeken zodat ze hun eigen identiteit mogen kennen en hun
levensdoel mogen begrijpen.


Gave en Opgave voor Ieder Mens

Veertig
jaar geleden ging ik (voor het eerst) in mijn eentje op vakantie. Ik kocht een
rugzak en een tentje en ik nam de trein naar Noorwegen. In de jeugdherberg in
Oslo trof ik een Franse jongen, Niels, die ook alleen reisde. En hij had een
(voorlopig) reisdoel: het dorpje Valldal. Dus, we reisden samen verder met
trein en bus en tijdens deze tocht zag ik mijn eerste bergen!

Toen
we ons ingeschreven hadden bij de plaatselijke ‘ungdomsherberge’ wandelden we
langs het fjord naar het dorp Linge, waar vrienden van Niels zijn ouders
woonden. Toen we het juiste adres gevonden hadden werden we –tot onze
verbazing- gastvrij onthaald met een rijke en heerlijke ‘koffie-maaltijd’.
Terug in de jeugdherberg vertelde Niels dat hij zich schaamde de vriendelijke
vrienden niet meer uitbundig bedankt te hebben voor hun gastvrijheid.

De
volgende avond hadden we een maaltijd gekookt in het keukentje van de
jeugdherberg. Vóór de maaltijd stelde ik voor dat we samen God zouden bedanken
voor Zijn goede gaven. Niels vertelde mij dat hij dat niet wilde doen omdat hij
geen christen was. Ik toonde verbazing. “Wat heeft dat ermee te maken, Niels?
God geeft jou zoveel goede dingen en nu ook dit eten. Dan moet je Hem toch ook
(met mij) bedanken? Gisteren schaamde je je ervoor dat je de Linge vrienden
niet bedankt had. Daarom wijs ik je er nu op dat we samen God moeten bedanken
voor de maaltijd die Hij ons geeft!” Op dat moment werd er een zijdeur geopend
en liep een oud Nederlands vrouwtje door de keuken, die zei “Hm, interessant
hoe een Nederlandse jongen een Fransman probeert te bekeren!”


Waarschijnlijk schaamde ik me
toen toch wel een beetje, maar toch is mijn instelling vandaag nog hetzelfde.
Voor elk mens geldt: Omdat God ook jou genadegaven heeft gegeven sta je in de
schuld bij Hem. Wellicht ken je je eigen Hemelse Vader nog niet, maar nu je
over hem gehoord hebt moet je hem ook zoeken en willen kennen. Als je hem oprecht wilt zoeken, dan zal je hem ook leren kennen. En als je hem leert
kennen, dan zal je hem ook liefhebben. En als je hem liefhebt dan zal je hem
ook vertrouwen en gehoorzamen.


Het was nog maar kort na
9-11-2001. Nooit eerder had ik zulke vette krantenkoppen gezien: “EVIL!” Toen
ik weer eens bij mijn agnostische buurman kwam vroeg ik hem erover. Wat is “evil”?
Wanneer is iets slecht? Na enig nadenken antwoordde hij “Goeie vraag!”   

Vervolgens stelde ik voor
dat we in elk geval kunnen stellen dat het een tegengestelde is van “goed”. Hij
vond dat redelijk. Verder stelde ik voor dat we in het dagelijks taalgebruik
iets “goed” noemen als het naar behoren functioneert en aan onze verwachtingen
voldoet. Als ik iets maak en het voldoet aan mijn verwachtingen, dan is het dus
goed. Mijn buurman stemde hiermee in.

Toen stelde ik voor dat het
dus essentieel is om erachter te komen Wie ons gemaakt heeft voor welk doel!
Als de Bijbel het Woord van God is, dan ligt daar het antwoord op de vraag.


Vanuit deze missiologische
uitwerking van het Noach-verbond kun je dus ook mensen die God nog niet kennen
het evangelie vertellen, zodat ze hun echte identiteit mogen leren kennen. Het
verhaal van ‘de verloren zoon’ mag ook hier toegepast worden! Mensen zijn geen
toevallige producten van onpersoonlijke evolutiewetten maar kinderen van de
Schepper-Onderhouder die ook voor hun een bedoeling heeft: hier en nu, maar ook
in de eeuwigheid.

Dat is Verbondstaal, ook al
wordt dat niet zo door de Gereformeerden begrepen. Al hun kerkleden zijn
weliswaar in Gods Genade-Verbond en daarom “Kinderen van God”, maar dat mogen
we toch niet van alle mensen zeggen?

Ik ben echter (nog) niet
bereid om mijn stelling overboord te gooien: Er is in feite slechts één
genadeverbond met God! Wellicht is de nadruk op de Verbondsleer (“Wij en onze
kinderen hebben Gods beloften.”) één reden geweest waarom Gereformeerden (in
vergelijking met Baptisten en Pentecostalen) minder bezield geweest voor
evangelisatie en zending?

Uiteraard moeten we binnen
het ene Genade-Verbond wel erkennen dat er door de Verbondsgeschiedenis heen
verschuivingen optreden. Zoals in het algemeen wordt aangenomen: In deze
geschiedenis vinden we aspecten van continuïteit en discontinuïteit. Hier wil
ik later nog verdere aandacht aan besteden.


Terug naar Pagina: Geloofsbegrip

Verder Lezen: Oud en Nieuw: Woord en Geest


[1] 24Daarna komt het einde, wanneer Hij het koningschap aan God en de Vader
heeft overgegeven, wanneer Hij alle heerschappij en alle macht en kracht heeft
tenietgedaan. 25Want Hij moet ​Koning​ zijn, totdat Hij alle vijanden
onder Zijn voeten heeft gelegd.
26De laatste vijand die
tenietgedaan wordt, is de dood.
27Immers, alle dingen heeft Hij aan
Zijn voeten onderworpen. Wanneer Hij echter zegt dat aan Hem alle dingen onderworpen zijn, is het duidelijk dat Hij Die Zelf alles aan Hem onderworpen heeft, hiervan is uitgezonderd. 28En wanneer alle dingen aan Hem
onderworpen zijn, dan zal ook de Zoon Zelf Zich onderwerpen aan Hem Die alle
dingen aan Hem onderworpen heeft, opdat God alles in allen zal zijn. (1 Kor. 14)

19Met reikhalzend verlangen immers
verwacht de schepping het openbaar worden van de ​kinderen​ van God. 20Want de schepping is aan de
zinloosheid onderworpen, niet vrijwillig, maar door hem die haar daaraan onderworpen heeft, 21in de hoop dat ook de schepping
zelf zal bevrijd worden van de slavernij van het verderf om te komen tot de vrijheid van de heerlijkheid van de ​kinderen​ van God. (Romeinen 8)

[2] 19Hij
is naar de geesten gegaan die gevangenzaten, om dit alles te verkondigen 20aan
hen die ten tijde van ​Noach​ weigerden te gehoorzamen, toen God
geduldig wachtte en de ark gebouwd werd. In de ark werden slechts enkele
mensen, acht in totaal, van de watervloed gered, 21en
dat water is een voorafbeelding van het water van de doop, waardoor u nu wordt
gered. (1 Petrus 3)

[3] 23Jezus​
zei: ‘De tijd is gekomen dat de ​Mensenzoon​ tot majesteit wordt verheven.24Waarachtig, ik
verzeker u: als een graankorrel niet in de aarde valt en sterft, blijft het één
graankorrel, maar wanneer hij sterft draagt hij veel vrucht. 25Wie
zijn leven liefheeft verliest het, maar wie in deze wereld zijn leven haat,
behoudt het voor het eeuwige leven. (Johannes 12)

[4] 16Hij zei: Ik zweer bij Mijzelf,
spreekt de HEERE: Omdat u dit gedaan hebt en Mij uw
zoon, uw enige, niet onthouden hebt, 17zal Ik u zeker rijk ​zegenen​ en uw nageslacht zeer talrijk
maken, als de sterren aan de hemel en als het zand dat aan de oever van de zee
is. Uw nageslacht zal de ​poort​
van zijn vijanden in bezit hebben. 18En in uw Nageslacht zullen
alle volken van de aarde gezegend worden, omdat u Mijn stem gehoorzaam
geweest bent. (Genesis 22)

[5] 5Toen zei
een van de oudsten tegen mij: ‘Wees niet verdrietig. Want de leeuw uit de ​stam
Juda, de telg van ​David, heeft de overwinning behaald, en daarom mag hij de
​boekrol​ met de zeven ​zegels​ openen.’ (Openbaring 5)