Naar Gods Ontwerp

Vrouwen, wees uw eigen mannen onderdanig, zoals aan de Heere, want de man is hoofd van de vrouw, zoals ook ​Christus​ Hoofd van de ​gemeente​ is; en Hij is de Behouder van het lichaam. Daarom, zoals de ​gemeente​ aan ​Christus​ onderdanig is, zo behoren ook de vrouwen in alles hun eigen mannen onderdanig te zijn.

Mannen, heb uw eigen vrouw lief, zoals ook ​Christus​ de ​gemeente​ liefgehad heeft en Zich voor haar heeft overgegeven, opdat Hij haar zou ​heiligen, door haar te ​reinigen​ met het waterbad door het Woord, opdat Hij haar in heerlijkheid voor Zich zou plaatsen, een ​gemeente​ zonder smet of rimpel of iets dergelijks, maar dat zij ​heilig​ en smetteloos zou zijn.


De voorgaande tekst uit de brief aan de Christengemeente in Efeze,
hoofdstuk 5, is geschreven door Paulus om aan te geven hoe God wil dat mannen
en vrouwen zich tegenover elkaar behoren te gedragen in het huwelijk.

Ik wil hier een aantal aantekeningen over maken.

1          De brieven van
Paulus, zoals die staan opgetekend in de Bijbel zijn niet zomaar de gedachten
en woorden van een Christelijke leider in de vroeg-Christelijke kerk en ze zijn
niet te beschouwen als slechts historische documenten, geschreven in de antieke
wereld van het Nabije Oosten. Dat zijn ze natuurlijk ook, en wellicht is daar
de vorige generaties te weinig aandacht aan gegeven. Toch zal de Christen deze
brieven zeker ook (en vooral) zien als Goddelijke Boodschap, die Hij door zijn
Geest aan Paulus gaf om hiermee de kerk van alle tijden en plaatsen aan te
spreken. Bovendien is Paulus niet zonder meer een “product van zijn tijd en
cultuuromgeving”, want hij schrijft juist vanuit die goddelijke inspiratie vaak
op confronterende wijze over opvattingen en levenswijzen in de kerken van toen en
de wereld daarbuiten. Wordt dat nog wel gezien en geloofd in “de nieuwe
hermeneutiek” die in veel kerken getolereerd of ook toegepast wordt?

2          Waarom zou
Paulus hier beginnen met het aanspreken van de vrouwen? Ik vermoed dat een
belangrijke reden is dat hij wil beginnen met zijn minst confronterende
boodschap. In zijn tijd zal het niet veel opschudding gegeven hebben als hij de
vrouwen onderdanigheid en gehoorzaamheid aan hun mannen voorschreef. Pas daarna
komt hij dan met het meest confronterende. Ik zie ditzelfde patroon regelmatig
in de Bijbel. Zo begint de profeet Amos met zijn vervloekingen over de heidense
buurlanden voordat de vervloekingen over Juda en Israël komen. Denk ook aan de
gelijkenis van de verloren zoon. De slechte zoon komt uiteindelijk weer thuis,
maar de ‘goede’ zoon blijkt uiteindelijk de echt verloren zoon te zijn. Wat is
het meest confronterende deel in de bovenstaande tekst voor de huidige cultuur?

3          Als mijn vermoeden juist is, en dat
lijkt te kloppen met wat we weten van die tijd, dan was het in het Antieke
Nabije Oosten ongehoord dat mannen hun vrouwen moesten liefhebben. Dat
voorschrift wordt nog meer confronterend als het dan gaat over Christelijke liefde. Want wat is Christelijke
liefde? Johannes schrijft: “Hieraan leerden wij de ​liefde​ kennen, dat Hij
voor ons Zijn leven heeft gegeven. Ook wij moeten voor de broeders het leven
geven.” (1 Joh. 3:16) Het gaat hier dus helemaal niet over romantische of
erotische liefde; het gaat om de bereidheid tot zelf-opoffering.

Denk je dat
dit in de westerse wereld van vandaag, of zelfs in de westerse kerk vandaag wel
zo vanzelfsprekend is?

4          Het bovenstaande Schriftgedeelte lijkt
tegenwoordig in kerkelijk Nederland niet zoveel aandacht meer te krijgen. De
kerkgemeente waar ik een aantal maanden ouderling mocht zijn had in haar visie
wel staan dat ze bij-de-tijd (contemporary)
wilde zijn maar niet dat ze “geheel anders” (dan de omringende godloze cultuur)
wilde zijn met een op het eerste gezicht onaantrekkelijke (confrontational) boodschap. In de kring die wij leidden werden
sommigen echt boos toen ik hier eens een meditatie over gaf. In veel kerken
werd jaren geleden dan ook het huwelijksformulier bijgesteld omdat het idee van
de onderdanige vrouw niet meer te verkopen was. Wanneer de Christelijke kerk
sterk is in de Geest, dan werkt ze als een zoutend zout in het godloze milieu
waarin ze zich bevindt; wanneer ze zich zoekt aan te passen aan de hedendaagse
cultuur en haar opvattingen, dan geeft dit blijk van geestelijke vervlakking en
aftakeling. Dat klinkt hard, maar denk hier eens eerlijk over na en bid om inzicht.

5          Ik wil hiermee niet zeggen dat het
huwelijksformulier niet bijgesteld had mogen worden. Maar, in plaats van het
eerste deel te ontkrachten had men het tweede deel moeten benadrukken. Begin dan
te stellen dat de man in het huwelijk moet beloven alles over te hebben voor
zijn vrouw. Wanneer we dat serieus nemen, dan kan een man nooit zijn wil
opleggen aan zijn vrouw. De man wordt niet opgeroepen om te heersen over zijn
vrouw; de vrouw wordt opgeroepen zich vrijwillig te onderwerpen aan haar man.

6          Paulus, Timotheüs en Jacobus waren
mannen die zichzelf introduceerden als slaven van Jezus Christus. Dat betekent
niet dat de last van Jezus zwaar is. Nee, het is juist door Jezus zijn zelfopofferende
liefde die deze mannen ervaren hadden, dat zij nu niets liever willen dan Hem
te volgen, te gehoorzamen en te dienen. Wie Christus zijn liefde ervaren heeft,
die heeft Hem lief. En wie Hem liefheeft, die luistert naar Zijn Woord en
onderwerpt graag zijn/haar eigen wil aan de wil van Hem. Dat is Gods manier, en
Hij wil dat wij dit model nu ook gaan volgen in ons huwelijk.

Begrijpen we
dit nog? Kunnen we Gods ontwerp nog waarderen en prachtig vinden? Zijn er
echtparen in jouw kerk die dit voorleven?  

7          Als de man in alles laat zien dat Hij
alles over heeft voor zijn vrouw- als er dus echte liefde is, dan zal zij hem
graag willen volgen en dienen: vrijwillig, dus! Want wanneer zij dat doet dan
zal dit haar geen schade brengen, maar alleen maar meer bevestiging en
mogelijkheid bieden voor zelfontplooiing zodat ze samen God mogen dienen. In de
godloze wereld zal dat wellicht niet kunnen: de risico’s zijn vaak te groot.
Maar dat hoeft voor de kerk van Christus geen belemmering te zijn! Wij hebben
toch de Geest van God?

Stel, een
getrouwde man wordt na een aantal jaren gefrustreerd omdat zijn vrouw geen seksuele
gevoelens blijkt te hebben, of omdat zij haar borsten moet laten verwijderen
vanwege borstkanker. Wat zou een niet-Christen in zo’n geval vaak doen, en wat
moeten wij verwachten van de man die Paulus zijn woorden (lees: Gods Woord) ter
harte neemt?